جغرافیا وفرهنگ پاوه

قالب پرشین بلاگ


جغرافیا وفرهنگ پاوه


یاد داشت پیش رو   توضیحاتی پیرامون مسائل مربوط به سراب هولی است ، هر چند که نگارنده درگذشته هم پیرامون مسائل جانبی وکم وکیف  ان مطلبی را پیش روی  همشهر یان    ودوست داران طبیعت قرار داده است،  لیکن در تکمیل وادامه  مطالب قبلی  خود خاطر نشان می سازد  ، که همه شهر ها ی ایران  در حال رشد وتوسعه نسبی بوده ودراین میان شهر پاوه هم مستثنی نبوده  و  شهر، درحال دگرگونی  بوده  وچهره  شهر ملقب به هزار ماسوله تغییرات اساسی را به خود دیده  و احداث  ساختمان های  عمودی در قسمت های مختلف ، شهر را تحت تاثیر  و چشم انداز سنتی  غالب شهر که قبلا نمایی منحصر به فرد وبه  صورت پله کانی  بوده، در عرض  چند  سال گذشته   تغییرات اساسی را به خود دیده است .هر چند حفظ کلیت شهر از بعد سیما ی ظاهری وتوجه به بافت سنتی، کاریست چند بخشی ئهمت بلند مردم ومسولین را مطلبید  .

 تعداد زیادی  از  فاکتورها وعناصرطبیعی ،جغرافیایی وفرهنگی  که  ارزش واعتبار  خاصی  به شهرپاوه  بحشیده بودند آنها هم  تحت تاثیر این روند رشد وتوسعه عمرانی وشهری، قرار گرفته ودر حال پاک شدن از ذهن عامه مردم  اعم از داخل شهر ویا مسافران بیرون از شهر وشهرستان  می باشند  ،در این میان  می توان به سراب یا بهتر بگوییم سراو  هولی نماد (طراوت وجوشش ) ساکنین این شهر اشاره نمود .

 اساس وبنیان  شکل گیری  بیشتر  سکونت گاهها وبه تبع آن  پاوه از همان ابتدا  یعنی ، دوران  ساسانی وقبل آن باز می گردد که  بر مبنای آب  سراب هولی بوده است،  چرا که عامل وجود ی هر سکونت گاهی در همه  عرصه های ی جغرافیایی در  ابتدا آب ومنابع آن بوده ومی باشند . درمیان دره های بینا بینی دامنه های شمالی وجنوبی کوه  شاهو از شاخص ترین سکونت گاههای موجود می توان به شهر  پاوه اشاره نمود ، ارزش واعتبار وجود ی پاوه ، منهای منابع انسانی  خلاق البته (در گذشته های دور، همین چشمه وسراب هولی بوده ومی باشد  . کارکرد ونقش اساسی این چشمه ، جهت استفاده  باغات  پایین دستی و مصرف ساکنین اولیه شهر  در محله های  چند گانه  بوده  است .که از طریق چندین جوی آب این کار انجام می گرفته.به تناسب دوره های مختلف زمانی دبی  وآبگذری آن ، تغییرا ت  قبل توجهی  را به خود ندیده است  که آنهم به سبب قرار گرفتن این منبع مهم آبی  بر روی رسوبات دره ودامنه های پایین دستی کوه شاهو با بارشهای برفی وبالای 1000میلیمتر بوده است ، لازم به ذکر است رشد جمعیت  ومهاجرت های حاشیه ای واحداث ساختمانها ،این مهم را می طلبد تا در آینده سهمی ازآب سد سیروان در آینده وزمانی که به بهره برداری می رسد  در جهت احیای باغداری سنتی ویا بهتر بگوییم بی ثمر شهر، ودیگرفعالیت های ذکر شده تخصیص یابد تا حداقل سراب هولی بتواند نفس راحتی  کشیده  وسرریز جمعیتی ودیگر مایحتاج عمومی به آب ،سد سیروان محول و وگذار گردد،بدون شک بیشتر  شاخصه های طبیعی  و فرهنگی یک مکان ، با تاریخ وفرهنگ  آن جامعه  جغرافیایی  مانوس شده اند وباید در ماندگاری و حفظ اثر نامهای  آنان تلاش مضاعغی صورت پذیرد . معمولا حساسیت هایی از جانب اکثر مردم در دیگر نقاط ایران هنگام  به زیر آب رفتن بنا ها ومیراثهای فرهنگی  به هنگام احداث سدها در روزنامه ها به گوش رسیده است حال باید پذیرفت  مسولین ودست اندر کاران  محترم آب و.... در شهرستان حساسیت زیادی در مورد حفظ این منبع آبی در جهت آلوده نشدن انجام داده ومسلما قابل تقدیر است ولی از بعد  حفظ میراث فرهنگی وجغرافیایی جای دستی دیده نمی شود  .از نگاه جغرافیا پسندیده تر  این است که با ساماندهی درست واصولی،  فضای کلی وچشم انداز پیرامونی  این سراب به گونه ای تغییر یابد تا مسافران مناطق دیگر  ویا حداقل نسل سی سال گذشته این شهر بدانند که اصلا سراب هولی کجاست واین سرابی  که شعرای  این شهر در مورد ان سروده اند چه ویژگیهایی داشته است .در واقع ساماندهی این فضای جغرافیایی عزم جدی مسولین شهرستان  ونگاه ورویکردهای آینده نگر ،عالمانه وفرهنگی را می طلبد تا حداقل اطراف این سراب که به فضای پرت وحاشیه ای  مبدل  گشته به  بوستانی جهت گردشهای علمی  ومکانی برای بازدید دانش آموزان شهر ستان تبدیل گردد در واقع در کنار نگاههای فنی ومحکم کاریها در امورات آب اگر همراه با  دیدی فرهنگی ونیم نگاهی به گذشته یک دیار باشد مسلما جوابگو بوده وارزش واعتبار این فضای جغرافیایی بیشتر وبیشتر خواهد شد  امید است همه دست اندر کاران و شورای محترم پاوه  با رویکردهای عالمانه خود در این زمینه پیش قدم  وموجبات ساماندهی این فضا ها ی منحصر به فرد شهرستان گردند 

     

 

[ یکشنبه بیست و ششم آبان 1392 ] [ 11 بعد از ظهر ] [ محمد غریب معاذی نژ اد ]
این نقشه طبیعی تاریخ ترسیم دستی آن مربوط به 1320 شمسی است دورانی  که قدرت سیاسی واجتماعی در دست حکام وقت هورامان تخت شخصیتی به نام جعفر یا جافر سلطان بوده است .کل مجموعه هورامان بر اساس تقسم بندیهای خود سلاطین وسانهای هورامان به مناطق مختلف تقسیم وهر منطقه جغرافیایی خاص به شخصیت های مختلف واگذار شده بود شخصیتی که از بعد درایت فکری وسیاسی وفرهنگی زبانزد دوران خود بوده ونام نیک را در پرونده خود برای روزگاران بعد ثبت نموده ونام آن در نقشه ذیل آمده جافر سلطان می باشد   .این نقشه مر بوط به دوره سرهنگ  رزم آرا بوده وبا توجه به اینکه خود وی از جغرافیدانان نظامی وتحصیل کرده فرانسه در امور جنگ ونظام خلع صلاح وتثبیت نظام شاهنشاهی دوران خود  بوده / لذا در زمینه ژئو مرفولوژی وتعیین موقعیت های نظامی از قبیل نقاط سوق الجیشی وتعیین نقاط ارتفاعی وپستی وبلندیها ی اورامان وخط القعر ها وخط الراسها  از مریوان وکامیاران وپاوه ونوسود از افراد  بلد  محلی مخصوصا  شهر پاوه جهت تهیه این گونه نقشه  ها ی ژئو مرفولوژی کمک گرفته شده ..........


[ دوشنبه بیست و یکم اسفند 1391 ] [ 9 بعد از ظهر ] [ محمد غریب معاذی نژ اد ]

    چنار هولی درکنار سراو هولی . خاطرات ساکنین گذشته پاوه را تداعی می کند


 سراب ،یا بهتر بگوییم  سراو هولی، منشا ومهم ترین فاکتور  شکل گیری پاوه به شمار می رود  ، موقعیت جغرافیایی ان در منتهی الیه شمال شرقی شهر، واقع ودر  انتهای مسیله ویمیر می باشد  ،  از گوشه وکنار سراو به خوبی کوه شاهو پیداست  شاهو همانند سدی بزرگ محدوده سیاسی کرمانشاه وکردستان را از هم جدا می کند  این کوه مهم ترین منبع  تغذیه سفره سراب هولی به حساب می اید  ،.بستر سفره زیر زمینی ولایه های جانبی آن از نظر زمین شناسی از نوع سنگهای آهکی ،ماسه سنگها و سنگهای سست رسی یا (شیل) وبه زبان هورامی .(هاله) می باشد.قسمت های وسیعی از طبقات آهکی و ماسه سنگهای اطراف این سراب متعلق به دوره کرتاسه از دوران دوم زمین شناسی است

لایه های آبرفتی نوار باریکی ازسطح دره ویمیر را تشکیل داده است ،در واقع شیب زمین خاکها را شسته سنگهای بستر   گاها نمایان  وبه خاطر مسیر آب  ومجرای خروجی از طرف شاهو ، سنگهای  درشت آهکی در حاشیه آن خود نمایی می کنند   .  درز دار بودن ،خلل وفرج و ضریب آبگذاری نسبتا خوب سفره زیر زمینی موجود در محدوده سراب هولی، سالیانه حدود 17 ملیون متر مکعب ذخیره آبی  تخمین زده شده است ( منبع در پاورقی ).هر چند که این آمار وارقام نسبی بوده وبه تناسب بارشها و تغییرات در ،سالیان مختلف متغیر ومتفاوت است  . نظر به . رشد طبیعی جمعیت  ومهاجرتها وافزایش ساخت وسازها وبه تبع آن تقاضای بیشتر آب ودیگر مصارف مردم ، با حفر چند ین  حلقه چاه در دره ی ویمیر و روستای سرکران وتزریق ان به مخزنهای موجود تا حدی مشکلات فقدان آب را کاهش داده است  . همچنین به واسطه عملیات آبخیزداری در سطح حوزه آبخیز دره ی ویمیر وبالاتر تا دامنه های شاهو به عنوان منبع تغذیه ای این سراب به افزایش منابع آب زیرزمینی موجود کمک  کرده  است    . آب مصرفی پاوه تا اواسط دهه ی  1330،فاقد شبکه ی لوله گذاری بوده ومردم این دیار همانند دیگر مردم ایران  آب مصرفی خود را از طریق شبکه های سنتی تامین می نموده اند .   آب این سراو به وسیله جوی سربسته ودر بعضی نقاط به صورت روباز به طریق منظم وبهداشتی همانند قنات های موجود در ایران  به درون پاوه منتقل می شده .لازم به ذکر است در سالیان گذشته این شهر  از نه  محله عمده  تشکیل شده وهر محله ای کارائی ونقش کارکردی خاصی را ایفا نموده .درکنار هر محله دریچه هائی جهت استفاده از آب زلال وروان،سراب هولی وحود داشته  که هر کدام ازان دریچه ها  اسمهای خاصی داشته اندجوی اصلی که ازهمه اهمیت بیشتری داشته به جوب  (دگا  )  مشهور بوده .جوی  دگا  مورد استفاده ی حمام های خزینه ای ،مساجدحاشیه ای  ودستشوئیهای متمرکز وجداگانه زنانه ومردانه بوده و امتداد ان تا محلی به نام  کلیان در منتهی الیه غرب پاوه ویا به عبارتی میدان فرمانداری کنونی ادامه وآب را منتقل می نموده  است  .پاوه از نظر فرهنگی وبهداشتی دارای وضعیت مطلوبی بوده وهماننددیگر  شهرهای قدیمی ایران دارای بعضی از مظاهر شهری  و فرهنگی بوده است که می توان به بازار ،مسجد (آن هم 9مسجد)،مدرسه ،حمام ،خانقاه،تکیه و ... اشاره ای داشت . و در مجموع پاوه به عنوان یکی از قطبهای فرهنگی ناحیه هورامان به شمار می آمده است.محدوده سکونتگاه پاوه تا دهه چهل در حد چند محله بزرگ تجاوز نکرده و به صورت تقریبا متمرکز در پای تپه های شمال شرقی یا (قه لادزی)استقرار یافته بود که محدوده کنونی آن در حال حاظر مجاور میدان فلسطین کنونی می باشد. جمعیت پاوه در سال 1325، 2631نفر وبه عبارتی 526خانوار ،در سال 1345 ،3918نفر و به عبارتی 653 خانوار و همچنین در سال1354 ،8000نفر و به عبارتی 1143 خانوار بوده است. پاوه در سرشماری سال 1335 در حوزه اداری استان کردستان قرار داشته ودر سال 1337 به عنوان دومین مرکز فرمانداری استان کرمانشاه بعد از قصر شیرین معرفی می شودساکنین   شهر مردمانی باغدار و زندگیشان وابسته به محصولات باغی  بوده و نظر به محیط سخت و فقدان زمین های دشتی از کشاورزی قابل توجهی برخوردارنبوده و نیست و محیط سخت و خشن هورامان را به راحتی در تسلط خود گرفته و محیط را با دگرگونیهای خاص از جمله تراس بندی کوهها یا (تلان تلان)و کشت درختان انگور توت و گردو را به تسلط خود در آورده ا ند و به راستی  نظریه جبر گرایی را زیر سوال برد ه اند و هیچگاه سختیهای طبیعت از جمله شیب بسیار زیاد ،سرمای زمستان و فقدان راههای ارتباطی مناسب و .... نتوانسته بر اراده آنها جهت غلبه بر محیط اینچنینی تاثیر بگذارد . به خاطر این وابستگیها به باغ و محصولات باغی بیش از هفت جوی آب دیگر در گوشه و کنار پاوه جهت آبیاری باغاتی در باخه میوان ،هانه وا ،پشته ،دریزیه و ...در نظر گرفته بودند و با تولید محصولاتی باغی در این محدوده جغرافیایی ، زندگی خود را اداره   و  تامین   کرده اند .  حال نظر به  دلایل مذکور و ... سراب هولی مورد احترام مردم بوده و در فرهنگ و ادب شاعران این  شهر جایگاه ویژه ایی داشته ودارد . چرا که به عنوان عامل اصلی شکل گیری شهر به  حساب می آید ،همچنان که شاعر بلند آوازه میرزا عبدلقادر پاوه ای در مدح چنار هولی 

    سراو چون هولی مه سکن چون پاوه          ماچی به هه شتن به روی دنیاوه هر

   کسی بیمار خه سته ی ده رد مه بو         روخسارش جه   عه شق هیجران زرد مه بو

  یک قه تره جه و   ئاو به شاد بنوشو          چون دریای قولزوم زه وقش مه جوشو

                                                                                                                                                    گوشه وکنار این سراب محل نشست افراد مختلف از جمله افراد نکته دان وفهیمی بوده که در  کنار چنار  وگذر آب ایام را سپری وروح وجان ادمی را ثیقل بخشیده است هر مسافری که پا به این دیار می گذارد سراغ سراب هولی را می گیرد، البته حق هم دارد زیرا تاریخ و خاطرات مردمان این دیار با سراب هولی گره خورده گی خاصی دارد.واینگونه مکانها سرمایه های ملی ومعنوی هر شهری محسوب وباید در گوشه ای از این سراب محلی نسبتا مناسب جهت بازدید واستراحت در نظر گرفته شود                  


برچسب‌ها: تاریخچه پاوه, جمعیت شهر در گذر زمان, میزان آبگذری, اهمیت جغرافیایی سراو هولی
[ دوشنبه بیست و دوم اسفند 1390 ] [ 9 بعد از ظهر ] [ محمد غریب معاذی نژ اد ]

    

نحوه نظم پذیری پدیده ها درهر  مکان و سرزمینی ، تحت تاثیرعملکرد  پدیده های  طبیعی و فرهنگی می باشد .  استقرار سکونت گاهها و مجتمع های زیستی کهن، در نتیجه استقرار بی قاعده ، و اتفاقی عناصر گونا گون و فضاهای کالبدی شکل نگرفته بلکه پیدایش وظهورهر واحد جغرافیایی ، گویای وجود نهادها  یا فعالیتهای  اجتماعی است،   در واقع ساکنین       سکونت گاههای مختلف به نحوی از محیط پیرامونی خود  تاثیر ومتقابلا بر آن اثر گذاشته اند . هر یک از شهرها و سکونتگاههای قدیمی  ( همچون پاوه )  گنجینه فرهنگی با ارزشی به شمار  می آیند که نمایانگر روند تاریخ حیات اجتماعی جاری در آن دیار است،  و هر یک از عناصر و فضاهای آن گویای بخشی از ویژگیهای اجتماعی فرهنگی آن جامعه می باشد.اگر پاوه را به عنوان مرکز اورمان جنوبی در نظر داشته باشیم ،  به سبب  وحدت و تجانس پدیده های طبیعی و فرهنگی و تفاوت در وضعیت توپوگرافی (پستی و بلندی ) وبا مکان های مجاور خود  می تواند به عنوان یک فضای خاص  آنرا خرده ناحیه مطرح نماییم . هر چند ا سناد ومدارک شفاف ومستدل در موردوجود  آثار تاریخی  همانند کتیبه ها وآثار باستانی  قابل توجهی وجود ندارند،   ولی حداقل خود، فضای جغرافیایی موجود به همراه فرهتگ کهن واضیل  به ارث رسیده از روزگاران    و وجود برخی مساجد ، و وجه تسمیه ها ی موجود   دلیل بر این ادعاست که  این شهر  از قدمت وکهنگی خاصی برخوردار می باشد ،  انتخاب این مکان به عنوان یک  سکونت گاه دراین چنین فضای خاص جغرافیایی   ،  اتفاقی نبوده و اگراغراق نباشد می توان ساکنین این دیار را انسانهای خلاق و جغرافیدانان واقعی نامید ساکنین این مکان با  ایجاد روابط منطقی با محیط  ناهموار پیرامونی ،  خود را به نحوی با محیط سازگار و زندگی بهتری را نسبت به مکانهای مسکونی (کوچک و بزرگ ) مجاور فراهم کرده اند . ساخت فضایی کالبدی و محل استقرار شهرها و سکونت گاههای  بزرگ تحت تاثیر عوامل متعددی از جمله ویژگیهای طبیعی جغرافیایی راههای ارتباطی اقتصادی سیاسی و مذهبی و ...... شکل گرفته است.نظر به اینکه پاوه به عنوان بخشی از اورامان در فضای کوهستانی خشن و صعب العبور واقع و درفصل سرما امکان آمد و شد با دیگر نقاط میسر نبوده لذا ساکنین این دیار را مجبور به انتخاب راه حل های مناسب از جمله خودکفایی و تولید مایحتاج اولیه زندگی نموده است . آب به عنوان هسته اولیه هر سکونتگاهی نقش تعیین کننده ای داشته و دارد.   سراب هولی موجود در این دیار  وانشعاب چندین جوی آب به  داخل شهر،  به موازات هم   آب شرب ساکنین پاوه در گذشته  تامین،  و با شیوه های خاص به درون خانه ها  حمل می شد.  هسته مرکزی شهر  پاوه در مجاورت مسجد حال حاضر حضرت عبدالله واقع در حوالی میدان فلسطین کنونی بوده است .مصالح ساختمانی بکار رفته در  بنا ها ی شهر  سنگهای  تراش خورده خود محل  بوده که توسط استادهای ماهر محلی با اشکال منظم تغییر شکل داده می شدند  وبرای پشت هر بامی  سنگی یزرگ که جهت بام غلطان از آن استفاده می شد .  سقف خانه ها چوبی و نسبتا کوتاه پنجره خانه در ابعاد کوچک و به کارگیری قطعه ها ی یک الی دو متری مکعبی از چوب،  به اسم دیمک باعث استحکام وپایداری منازل می گردید کوچه ها تنگ وباریک ودالانهای مسقف صفا و صمیمیت را افزایش می داد.پاوه همانند سایر شهرها ی بزرگ وعمده دارای چندین عناصر واجزاء اصلی بوده است که می توان به مواد ذیل اشاره نمود:       1 – مسجد –مسجد جامع – مسجد(مدرسه)  2-بازار  3-گرمابه(خزینه )  4- عمارت حاکم  5-محله های مسکونی   هر کدام از اجزاء و عناصر فوق دارای نقش وکارکردهای متفاوت بوده و تما ما ازویژگیهای مشترک شهر های اسلامی در بیشتر مناطق  به شمار می روند:     1-مسجد: در ایدئولوژی اسلامی مسجد جایگاه وموقعیت خاصی دارد.افراد هر محله در مسجد محله خود نماز را به جای می آورند وجود 9 مسجد در دوره های گذشته   در پاوه دلیل بر جمعیت بالای 1000 نفر بوده است کارکرد اصلی مساجد جنبه عبادی.اجتماعی  بوده و مردم از اوضاع واحوال همدیگر در ایام نماز خبر دار می شدند. مساجدجمعه در محله سرده وحضرت عبدالله جایگاه خاصی داشته اند. مساجد در کنار مسائل عبادی جنبه آموزشی داشته و مردان و زنان ساکن در این محدوده جغرافیایی  خواندن ونوشتن را در هنگام فرا گرفتن قران آموخته .  که همان آموزشهای گذشته زمینه ساز رشد قابل توجه  حال حاضر  این شهر به شمار می رود     2-بازار: بازارپاوه هر چند در مقایسه با دیگر مکانها  بسیار کوچک ومحدود بوده   ولی نسبت به زمان خود قابل توجه وبه  عنوان بازار سرپوشیده معروف بوده است . اجناس آن ازروستاهای مجاورواز شهرهای کرمانشاه وسنندج وکشور عراق تامین می شده.بازار مهم ترین محور فضایی حیات اجتماعی شهر بوده است. بازار در مجموع به  عنوان مهم ترین شاهراه حیاتی شهر،در کنار  برخی از عناصر مهمی چون مسجد .مسجد مدرسه  – تکیه و خانقاه – گرمابه و سایر تاسیسات روحیه فتوت و اخوت  ساکنان دیار را افزایش می داده است.   3-گرمابه :در پاوه قدیم  دو حمام خزینه ای جهت استفاده خانمها وآقایان  در همان مسیر مساحد وجود داشته وآب آن از طریق  حویها ونهرهای  منشعب جاری از سراب هولی تامین می شده است.      4- عمارت حاکم . بافت و ساختار سیاسی اجتماعی کشور ایران در دهه های گذشته تا دهه چهل حکومت مرکزی تسلط قابل توجهی نداشته وبر اساس والی گری –خان-حاکم وسلطان بوده است. در این ناحیه جغرافیایی ،  سلطان و سان دو لفظ غالب در جغرافیای سیاسی این دیار بوده  و محل زندگی این گونه اشخاص همانند  دیگر جکام -متمایز از دیگر افراد بوده ودارای فضای منحصر به فرد با چشم انداز بسیار عالی و معماری  منحصر به فرد ، استفاده از استادهای خبره در چگونگی ساخت آن وهمچنین فضای پیرامونی خاصی از نظر گل وگیاه وانواع میوه  داشته است (محل یکی از این عمارتها  در پایین تراز بانک رفاه کنونی درپاوه قرار داشته است )     5-محله های مسکونی:پراکندگی جغرافیایی ساکنین پاوه بر اساس مکان گزینی مختلف بوده وهر محله مسکونی ضمن آنکه توسط یک راه اصلی خود را به بازاریا امتداد راه اصلی منتهی به بازار وصل می کرد. به همان ترتیب خودرا از فضای عمومی پر تحرک شهر دور نگه می داشت فضای داخلی هر محله جنبه نیمه عمومی داشت وبه گونه ای نسبت به مرکز عمومی شهر قرار می گرفت که کمتر محل تردد افراد بیگانه تر  واقع شود وبه این ترتیب فضای نسبتا آرام ونیمه خصوصی برای استفاده کننده گان ساکنان خود فراهم می آورد.اعتبار اجتماعی اقتصادی هر محله ای وکسب قدرت سیاسی واشتغال در تشکیلات عشایری ودیوانی سبب افزایش یافتن اعتبار آن محله از دیگر محله ها می شد ( مانند محله میراوا) از مهم ترین محله های پاوه می توان به سرده –قلاخوان –قرمشانی(قدیم شهری)-میرآبادو........ اشاره نمود.   سوال اصلی وقابل توجه اینست اگر یک شهر ویا به عبارتی یک سکونتگاه ،درطی سالیان دور ومتمادی توانسته ماندگار  روی پای خود بایستد وبا کمترین امکانات اقتصادی ودر  موقعیت های سخت محیطی اعم از بحرانهای سیاسی ، قحطی ، خشکسالی ویا  سرما وسوز شدید  استوار و پا برجا بماند    ودر تاریخ  وجغرافیای هورامان حرفی برای گفتن داشته باشد ،مسلما  این امر میسر نمی شود مگر اینکه روابط منطقی  ومتقابلی بین انسان ومحیط  مذکور  وجود داشته است ،   همانطوریکه قبلا اشاره گردید  پاوه یک موقعیت استثنایی ومنحصر به فرد  از نقطه نظر جغرافیایی داشته واز بیشتر ابعاد طبیعی  غنی بوده و ساکنینش از سفره طبیعی آن بهره کافی را برده اند وکمتر کسی است که غبطه دوران گذشته خود را  از هر نظر نخورد،  وبا توجه باین همه امکانات امروزه ،  گذشته های دور را  به خاطر آرامش  وقناعتی که حاکم بوده است  را مثال می زنند . اگر حقیقت را بخواهیم در واقع نسلهای گذشته که اکنون در خاک  آرمیده اند  ،سکونت گاهها را به امانت در اختیار  من وشما و نسلهای بعدی گذاشته اند  و امروزه  بهانه، عمران وروند  طبیعی شهرنشینی ورشد جمعیت  ومهاجرتهای بی در وپیکر ،یکباره شهر ها دگرگون شده وبافتها ی شهر عوض  نوع مصالح گذشته اعم از دیمک وچوب وپنجره های کوچک ودیوارهای سنگ چین ، جای خود را به بتن وماسه وتیر آهن داد ونتیجه آن بحز دگرگون شدن شهر از هر نظر وتغییر سنتهای گذشته وکوچه های پهن  جای کوچه های باریک گذشته را گرفت و محله ها به همراه ساکنینشان به کلی دگرگون وچهر ه شهر از بعد فضای جغرافیایی به شدت  متاثر ودرهم ریخته   شده است  ،  آیا  شهرهایی  در   ایران و جهان  نیستند   که گذشته خود را به بهترین وجه حفظ  وهمچنان در کنار مدرنیته ، سنتها ی گذشته خود را به عنوان بزرگترین سرمایه ملی  حفظ ،  وبیشترین در آمدها را ازاین طریق به دست می آوردند همانند ماسوله در گیلان  .کجاست آن عمارتها وبناهای سنگی ،دالانها ونمای ظاهری دیوارهای چند طبقه سنگی با ارایش منظم دیمکها ،  وبافت های متمرکز در واقع این یک  در خواست غیر معقول و نیافتنی نبوده وبا تجدید نظر در  تصمیم گیریها ومدیریت های شهری  مبتنی بر حفظ سنتهای گذشته  می توان  خطاهای گذشته را جبران نمود .

منابع :عباس سعیدی (جغرافیا ی پیش دانشگاهی )علوم انسانی  2- محمد غریب معاذی نژاد /کارهای میدانی     - حسین سلطانی زاده (مقدمه ای بر تاریخ شهر نشینی در ایران)





برچسب‌ها: سراب هولی, بازار, حمام های خزینه ای, مساجد, مصالح سنتی
[ سه شنبه دوم اسفند 1390 ] [ 5 بعد از ظهر ] [ محمد غریب معاذی نژ اد ]

 تعدادی از افراد  معتقدند  .اگردرزمینه های   تاریخی یک مکان اسناد  مستدلی  وجود ندارد  باید همچنان دست روی دست گذاشت ومنطقه را رها کرد وبه مناطق و جا هایی اهمیت دهیم که آثار باستانی وسند های واضح وآشکار ی  در دسترس است پرداخت .ودر واقع فقط به دنبال رفرنس ومرجع میگردند  این درحالیست در کشورهایی که هیچ بیشینه تاریخی وآثار قابل توجهی وجود ندارد مثلا کلاه خود ویا پوتین یک سرباز را در جنگ معاصر با دور بر خود را در موزه ها یشان طوری به نمایش گذاشته اند از هزاران اثر تاریخی هم تماشاگر  پیدا کرده اند

.  در این میان هورامان به سبب جغرافیای وجودیش  وعدم زمینهای دشتی ومسطح وقرار نگرفتن بر مسیر وراه های  اصلی و شناخته شده ایران وهم چنین دور بودن از مراکز مهم سیاسی وتصمیم.گیری . در نتیجه همانند دیگر نقاط  ایران  آثار قابل توجهی در آن دیده نمیشود

. آیا این انصاف است مثلا چون فلان سفرنانه نویس در گذشته  از اینجا گذر نکرده واسم خاصی از آن ذکر نکرده د در نتیجه از ابعاد فرهنگی وتاریخی وتوریسم   بی اهمیت تلقیمی  گردد.ولی از دیدگاه این وبلاگ .سنگ سنگ این دیار وعقاید وباورها ی زنان ومردانش  بوی قدمت وتاریخ داده وخود چشم انداز های فرهنگی وطبیعی این دیار به عنوان بهترین آثار  خود نمایی  ودر کمتر جایی دیده می شوند

معرفی یک اثر  انسانی بر دل طبیعت/ اگر چه از بعد معماری وساخت وتوانمندیهای لازم  قابل مقایسه با دیگر نقاط نمی باشد و اسناد قابل توجهی درمورد آن وجود ندارد ولی بنا به گفته های مردم کهنسال واطلاعات،  سینه به سینه،   این حوض بی آب  ، که بر روی خط الراس  یک بلندی تپه ماهور وار  ودر   نز دیکیهای روستای دشه این اثر  دیده می شود .  احداث وشکل گیری  این حوض نسبتا بزرگ در جهت تامین آب شرب   یک دسته نظامی ویا تامین آب دیده بانی این محل وموقغیت سوق الجیشی خاص بوده است .استقرار این چنین مکانی بر روی بلندی درحد فاصل روستای  دشه وگلال وروردی پاوه درجهت حفظ وحمایت از یک  موقعیت  محلی  در گذشته بوده است   هرچند این حوض در یک منطقه بین راهی ودر آب وهوایی خشک قرار داشته  اما  با شگرد خاص وبا  به شیوه های نوظهور  آب بالا دست را به این طرف دره وخط الراس قله  انتقال  داده اند.    عکس به هنگام گردش علمی دبیران تاریخ وعلوم اجتماعی وجغرافیا در سال88 گرفته شده است .اگر دوستان عزیز اطلاعات صحیح تری در این رابطه  دارند .درجهت اصلاح این مطلب  لطفا ما را درجریان قرار دهند .


......

[ یکشنبه هفدهم اردیبهشت 1391 ] [ 6 بعد از ظهر ] [ محمد غریب معاذی نژ اد ]


شهر نوسود  یکی از بخش های شهرستان پاوه ساخت وسازدر شیب های قائم و بسیار تند .





حاشیه های رود سیروان استفاده از سنگ به عنوان مصالح قابل دسترس .نمایی که هیچگاه بوی کهنگی نداشته وسازگار  با آب وهوا ی  مدیترانه ای  یعنی زمستان معتدل وتابستان گرم

 


لباس مخصوص هورامان ، چوخه ورانک وگیوه هایی به نام کلاش ،هنر مندی، خود باوری خلاقیت وخودکفایی 

        نتیجه انطباق .هماهنگی وسازگاری با  اقلیم ، محیط وکار وتلاش در  هورامان . .


دخمه حسین کوه کن.(پاوه .باینگان میگوره)     دالان دست ساز غار کرفتو جهت استفاده حکام وقت

         (   تشابه در نوع  کارکرد  دخمه ها ی دست ساز  )

                         عکس پایین  از یعقوب شجاعی

 

روستای هجیج در شهرستان پاوه. نمادی از فرهنگ اصیل از تمام ابعاد جغرافیایی

دهانه یک منزل مسکونی   که قبلا مورد استفاده قرار میگرفته  است تبریز.اسکو. حیله ور

        هورامان تخت                                     ماکتی از  گذشته های  پاوه

 
روستایی در دل کوه .تبریز .اسکو کندوان

                  نقش شاخصه های دینی در ایجاد سکونت گاه 
       مقبره سلطان اسحق از پیران اهل حق درحاشیه های رودخروشان سیروان
                           پاوه  بخش  نوسودهمجوار با مرز عراق



شاری هورامان     عکس از سایت انسانشناسی فرهنگ
معماری بی نظیر .ومهندسی شده در مقابل سرما وگرما

[ شنبه بیست و هفتم اسفند 1390 ] [ 1 بعد از ظهر ] [ محمد غریب معاذی نژ اد ]
تاریخ وجغرافیای هرسرزمینی پشتوانه های گرانقدر  برای ساکنین هر  سرزمینی   محسوب می شوند ،  ویژگیهای مذکور تاثیر ات همه جانبه ای در خلق وخو وصفات ساکنین موجود در آن دیار  خواهد گذاشت   در هرمکان خاص به دلیل متاثر شدن انسان از فاکتورهای جغرافیایی نظیر اقلیم یا آب وهوا  رفتارهای خاص وقیافه های خاص را شاهد هستیم ، هرچند استثناهایی هم وجود دارد .  ، قدمت وتاریخ درخشان و چند هزار ساله این دیار  ، بهمراه مدنیت وفرهنگی  آمیخته از باورهای خاص  به ارث رسیده ، و اعتقادات توام از   فضا های خاص  دینی ( قبل از اسلام وبعد از اسلام )، ملی وعرفانی، جلوه و  صفای خاصی را به این ناحیه جغرافیایی بخشیده است .درمورد وجه تسمیه ویا دلیل نامگذاری  پاوه نقطه نظرهای  متفاوتی وجود دارد، وهرکدام پشتوانه های محکم از نظر سندیت ندارند ، آیت الله مردوخ ، ان در مبحث تاریخ گذشته این دیار  در کتاب خود ، نام پاوه را بر گرفته شده ازشخصیتی ملی به نام( اسپهبد پاو) یکی از سرداران ساسانی بوده ، که جهت حمایت ساکنین این دیار به این  سرزمین  آمده،   و می گوید به پاس احترام وزحمات خاصی را که (پاو) در جهت حمایت ومراقبت  سکنه اینجا  کشیده است نام این دیار را  بعدها  پاوه گذاشته اند ، اعتقاد  براینست که قبلا دگاگا نام قبلی پاوه بوده (گفته های مرحوم خلیفه احمد حسامی یکی از شخصیتهای  شناخته شده طریقت نقشبندی شهر پاوه )  همچنین  پاوه  به مفهوم محلی هورامی  به معنای مقاومت وایستادگی،وروی پای خود ایستادن وپافشاری  در هر کاری  می دانند . وبه معنای فرانسوی هم پاوه یعنی سنگفرش ،  آثار آتشکده  دوران ساسانی در  روبروی شهر پاوه بر کوه  آتشگاه گویای  تاریخ  دیرینه  این دیار می باشد.  سابقه  شهرستان شدن  پاوه  به سالهای 1337 بر می کردد. همچنین بیش از  دو دهه ازتفکیک شهرستانهای ثلاث و  بابا جانی .جوانرود و روانسراز این شهرستان  میگذرد ،حوزه نفوذ این شهرستان از نظر فرهنگی وسیاسی فراتر از مرزهای سیاسی کنونی  بوده است .  هم اکنون این شهرستان با جمعیتی قریب 65000 نفر وبا مساحت 850 کیلومتر مربع  وسه بخش مرکزی ،باینگان ونوسود  از جایگاه وموقعیت خاصی از نظر سیاسی  فرهنگی واجتماعی  برخوردار است هرچند روز به روز از مساحت آن کاسته  وحوزه نفوذ اداری ان کمتر می شود ولی قدمت و فرهنگ منحصر به فرد وزبان خاص اورامی  این دیار  هیچگاه کم رنگ نخواهد شد وبه غنوان مرکزیت فرهنگی اورامان همچنان حرفی برای گفتن دارد   ، از نکات بارز هر مکان وناحیه جغرافیایی فرهنگ وآدا ب ورسوم   منحصر به فرد آن دیار  می باشد که آن را از دیگر مناطق متمایز وجدا می سازد. پاوه به  عنوان نماد  وسنبل واقعی اورامان جنوبی ، مردمانی سرزنده  وخلاق را در خود پرورش داده است .در واقع  به عنوان کلکسیونی از فضاهای بکر  جغرافیایی ونمادی از فرهنگ کهن به ارث رسیده از دورانهای  گذشته می باشد


 

[ چهارشنبه سوم اسفند 1390 ] [ 10 قبل از ظهر ] [ محمد غریب معاذی نژ اد ]

.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

محمد غریب معاذی نژاد، فرهنگی و ارشد.جغرافیای طبیعی،گرایش ژئو مرفولوژی .هیدرولوژی، آشنا به جغرافیا وحامعه شناسی هورامان که فرهنگ وفولکلور ساکنینش همچنان بوی روزگاران کهن را می دهد وپاوه به شهری تاثیر گذار در ناحیه هورامان ، هورامان منحصر به فرد از بعد جغرافیایی وفرهنگی، سرزمینی سرشار از جاذبه ها وچشم اندازهای طبیعی بدیع وکم نظیر
امکانات وب