حال وهوای، پاوه قدیم

وقتی که  چشم انداز  کلی پاوه ویه به عبارتی  از بلندیهایی نظیر دالانی یا بخشی از کوه شاهو (سی مه له) وآتشگاه  و یا با استفاده از  عکسهای هوایی به این سکونت گاه نظری میافکنیم .براستی وبدون اغراق  تمامی شرایط لازم برای ایجاد یک مکان مناسب در اینجا فراهم ومهیا  است .از بعد نور ودریافت  گرمای  خورشید جهت گرم کردن خانه ها ومنازل مسکونی .دامنه های رو به آفتاب .دره های مصفا .چشمه یا  سراب هولی وآبدهی مناسب   .تپه های مجاور تراسبندی شده با انگور دیمی  .کوههای پوشیده از جنگل جهت استفاده زمستان در مسیر هانه برالو  .اراده ای قوی جهت غلبه بر محیط سخت وخشن این دیار . فرهنگ غنی وریشه دار همراه با تاریخ کورده واری ، باغات مصفای گردو وهلو وتوت ، وجود مراکز فرهنگی وتاثیر گذار از جمله  ماموستایان  وشعرا ونویسندگان  وبسترهای مهم فرهنگی از جمله مساجد نه گانه و وجود حجر ه ها و نقش   طریقت های رایج  ، پراکندگی  محلات مختلف با کا رکرد های  متنوع فرهنگی وپیشه سازی  ، آرامش وهمزیستی مسالمت آمیز همه وهمه دست به دست هم داده بودند که محیطی اینچنینی را در این  گستره دور افتاده در جغرافیا  را  به محیطی شناخته شده مبدل سازند

بسترهای لازم جغرافیایی وفرهنگ به ارث رسیده از روزگاران وجود عناصر ی همانند حمام های خزینه ای در مجاورت جوی های آب جاری از سراو هولی  بازار  دره بسطام وتمرکز مساجد وعمارتهای  حکمای وقت پاوه در دوره حکومتهای عشایری وبیا وبروهای حاکمان وقت همراه با تنش وبحرانهای موجود در فضاها ی جغرافیایی حکام که در پی وسعت قلمرویی خود بوده اند تحرک وپویایی خاصی به این محدوده جغرافیایی بخشیده بود

این حرفها وجملات از روی احساس نمی باشند بلکه از بعد جغرافیای سیاسی ونظامی وعملکرد ونقش این شهر در تاریخ گذشته واخیر  خود به وضوح نمایان است .شهرهایی در بیشتر نقاط کردستان وکرمانشاه وجود دارند که  جمعیت آنها  چند برابر  این شهر هم می باشند ولی کمتر کسی آنها را در گستره ایران  می شناسند .گستره سرزمینی وموقعیت جغرافیایی یک مکان ارزش واعتبار یک شهر را فزونی می بخشد.هر چند ساکنین این سکونت گاه به دلیل فقدان زمین های دشتی ویا کشاورزی در تنگنا ومذیقه بوده اند اما با  بر ونرفت از آن بحرانهای اقتصادی  ده بیست خورشیدی  واستفاده از  محصولات باغی وتحمل سختی ها .بر روی پای خود ایستادگی نمودند .

تمرکز شهر در درمسیر  جاده بالا دست از سرده ( یا ابتدای پاوه )  تا محدوده بانک رفاه و ووجود باغات مثمر جوان با بازدهی بسیار بالا از ابتدای سراو هولی

پاوه: نابودی فضای سبز به بهانه ایجاد سکونت گاه

شاید  روند طبیعی  روزگار  ،رشد طبیعی وغیر طبیعی  جمعیت،  پدیده ارث ونا سازگاری وارثین در حفظ زمین های باغی ویا فضای سبز،  در اولویت نبودن  محیط زیست نسبت به دیگر مشکلات زندگی  ،تقدم اهداف اقتصادی بر  اهداف فرهنگی وبیشنه تاریخی شهر ها وروستا ها موجب خلق اینگونه فضا ها شده است در واقع غرق شدن درمسائل  زندگی ومشکلات جانبی آن  امری اجتناب ناپذیر واگر برای من وتو که ادعا ی حفظ سنت وتاریخ وفرهنگ راداریم پیش بیایید . بد تر از این را بر سر سکونت گاهمان خواهیم کرد