جغرافیا وفرهنگ پاوه

گرد وغبار 91/3/4

گرد وخاک نمونه ای از رفتارهای محیطی است  و واکنش وعکس العمل ها ی محیط پیرامونی فارغ از مرزهای سیاسی وجغرافیایی از عربستان گرفته تا سوریه وعراق نشان از دستکاریهای بیش ازحد انسان در  طبیعت ومهم تر از همه اهداف اقتصادی .سیاسی. نظامی . داشته وتنها راه چاره آن ،  ثبات سیاسی ونهایتا  تعامل وهمفکری با دولتمردان منطفه وسرمایه گذاری لازم می باشد.

در واقع  ساکنین کره زمین  به نحوی با هم در ارتباطند .نمونه بارز آن همین گرد وخاک است که از جغرافیای دیگر تولید وبا جهت چرخش  کره زمین وبادها ی غربی  به دیگر نقاط کشیده می شود

متاسفانه در هفته گذشته برای دومین بار در روز یکشنبه همین پدیده  یعنی گرد وخاک ،  شهرستان پاوه را در نوردید و مانند ابر سیاه شومی که امید ها را بر باد می دهد  در  این منطقه جا خوش کرده است ، مهم ترین اثرات مخرب آن بی انگیزگی .افسردگی وحالت یاس ونا امیدی  است که به انسان دست  میدهد و در این شرایط پرندگان از صدا ودرختان از تکان خوردن می افتند و...........

 
ریزگردهای سمی

عده‌ای از پژوهشگران معتقدند که پدیده جوی ریزگرد یا ‏‎ Hazeچیزی بیشتر از غبار ساده است و می‌تواند با ایجاد مسمومیت‌های خطرناك تنفسی، یکی از بحران‌های سلامت قرن به شمار رود. آنان معتقدند که در این ریزگردها عناصری از فلزات قلیایی خاكی، سیلیس، كربن، كلسیم، پتاسیم و برخی دیگر از عناصر آلی مشاهده می‌شود كه تمامی ‌این عناصر می‌تواند اثرات مخربی بر مجاری تنفسی و ریه انسان داشته باشد‌.

در همین راستا چندی پیش دكتر علیرضا زراسوندی، استادیار زمین‌شناسی اقتصادی دانشگاه شهید چمران و دكتر بابك مختاری، استادیار شیمی آلی دانشگاه شهید چمران، در پژوهشی نتایج قابل تاملی از پدیده گرد و غبار در سال‌های اخیر به دست آوردند. دکتر زراسوندی نتایج این پژوهش را این طور عنوان می كند: «متأسفانه مشخص شد شایعاتی كه در مورد وجود برخی آلودگی‌ها در غبار هوای خوزستان شنیده می‌شود، صحیح است و نتایج بررسی‌های ما روی نمونه‌های زیادی از گرد و غبار جاری در هوای اهواز و خاك‌های نزدیك مرز ایران و عراق، این امر را تأیید می‌كند. به‌عنوان مثال میزان عناصری مانند آرسنیك، سرب، روی، نیكل و كبالت در این نمونه‌ها كمی بیشتر از میزان طبیعی آن است. علاوه بر آن، در مطالعات یادشده وجود میزان بالایی از باكتری‌ها و گرده گیاهان هم دیده شده است.»

او ادامه می دهد: «نمونه‌های مورد آزمایش در 3بازه زمانی و با میزان حداكثر دید مختلف كه رابطه مستقیم با اندازه ذرات و فاصله طی شده به‌وسیله آنها دارد، آنالیز شده‌ است و با توجه به استفاده مكرر رژیم صدام از سلاح‌های میكروبی و شیمیایی در دوران جنگ تحمیلی و استفاده آمریكا از سلاح‌های حاوی اورانیوم ضعیف شده، وجود این آلودگی‌ها تعجب زیادی بر نمی‌انگیزد‏‎.‎‏»

دکتر زراسوندی می‌افزاید: «نكته دیگری كه باید به آن توجه داشت، نوع خاك این گرد و غبارهاست كه بیشتر از 2نوع رسی و سیلتی (كوارتزی) است. خاك رسی سبك‌تر بوده است و گرد و غبار ناشی از آن مسافتی طولانی‌ طی می‌‌كند. با توجه به قابلیت بالای خاك رس در جذب مواد شیمیایی آلی و معدنی و همچنین دانه‌بندی ریز آن، خطرات این نوع خاك بسیار بیشتر از خاك سیلتی (كوارتزی) است كه دانه‌های درشت‌تر دارند و قابلیت جذب سطحی آنها كمتر است.‏متأسفانه گرد و غباری كه در مناطق دور از خوزستان دیده می‌شود، بیشتر از این نوع است و احتمال انتشار آلودگی به استان‌های دیگر کشور را هم بیشتر می‌کند.»

او معتقد است: «هرچند میزان آلودگی‌های میكروبی و شیمیایی در این گرد و غبارها ناچیز است، اما چون استان‌هایی كه در معرض این آلودگی‌ها قرار دارند (خوزستان، فارس، بوشهر، لرستان و اصفهان) تأمین‌كنندگان اصلی محصولات كشاورزی و باغی كشورند، همین آلودگی ناچیز هم می‌تواند با ورود به چرخه غذایی، خطراتی را برای سلامت كل مردم كشور ایجاد كند.» ‏با این حال، دکتر خسروشاهی به مسموم بودن ذرات ریزگردها نگاه تردید آمیزی دارد.

او می‌گوید:‌ «در اردیبهشت ماه امسال جلسه‌ای با حضور یک پژوهشگر آلمانی محیط زیست در اهواز برگزار شد. این محقق یک ایستگاه از منطقه گسترده مرزی ایران و عراق را بررسی کرده و به این نتیجه رسیده بود که ریزگردهایی که از عراق وارد ایران می‌شود در طول مسیر به دلیل آلودگی‌های صنعتی دچار تغییراتی در عناصر سازنده می‌شود و بنابراین ماهیت این ریزگردها در ایران و عراق متفاوت است. البته معتقدم که این مساله هنوز قطعیت علمی ندارد و باید بررسی‌های

دقیق تر، جامع‌تر و گسترده‌تری در مورد آن صورت گیرد. چرا که مثلا یکی از مشکلات این پژوهش کوچک بودن نمونه بررسی است یا مورد دیگر، بررسی نشدن دقیق ماهیت ریزگردهای عراق است.» ‏